051-38769143
kamaan.club.co@gmail.com
ساعت کاری: 9 الی 20

​کالج کــــــــــــمان

آموزش فارکس سوآپ چیست؟

سوآپ (SWAP) چیست؟

سوآپ در لغت به‌ معنای  معاوضه، عوض‌کردن، مبادله‌کردن و جانشین‌کردن می باشد و در اصطلاح، توافقی میان دو طرف جهت معاوضه جریان نقدی در آینده (با دو نوع پرداخت مختلف ) است. اولین سواپ در سال ۱۹۸۱ میلادی میان شرکت IBM و بانک جهانی  شکل گرفت. هرچند سابقه طراحی  سوآپ (swaps) نسبت به دیگر مشتق‌های مالی کمتر است، اما اهمیت آن کم نیست.  درحقیقت سوآپ توافقی است میان دو طرف تا  جریان‌های نقدی آتی را با یکدیگر معاوضه کنند. در بیشتر مواقع، یک‌طرف سواپ مبالغی را طبق  یک متغیر تصادفی همچون نرخ بهره، نرخ ارز، بازده سهام و یا قیمت یک کالا پرداخت می‌نماید. به این پرداخت‌ها متغیر یا شناور می گویند. طرف دیگر سوآپ  احتمال دارد مبالغی را به شکل ثابت و یا شناور بر مبنا یک متغیر تصادفی دیگر پرداخت نماید. در صورتی که در قراردادها و پیمان‌های آتی و نیز اختیار معامله از اصطلاح  خریدار و فروشنده برای طرفین معامله استفاده می‌ شود ، در مورد سوآپ این ادبیات زیاد رایج نیست. اما ، در سواپ یک‌طرف معامله به عنوان پرداخت‌کننده طبق نرخ شناور (یا متغیر) و طرف دیگر به عنوان پرداخت‌کننده برحسب نرخ ثابت حساب می شود . البته، در بعضی از قراردادهای سوآپ، هر دو طرف معامله طبق  نرخ شناور به طرف مقابل پرداخت می‌ کنند.

ویژگی‌های قراردادهای سوآپ چیست؟

اغلب قراردادهای سوآپ  مجموعه ای از جریان‌های نقدی است. درحقیقت، سواپ حالت کاملتر پیمان‌های آتی است که در آن به‌جای یک پرداخت با مجموعه‌ای از پرداخت‌ها روبرو هستیم.  در نتیجه ،  سوآپ را به عنوان مجموعه‌ای از پیمان‌های آتی  میتوان در نظر گرفت. در زمان انعقاد سوآپ پولی میان طرفین معامله ردوبدل نمی‌شود. در نتیجه، ارزش سواپ در زمان شروع آن معادل صفر است. اما سوآپ‌های ارزی از این قاعده استثنا هستند، در سوآپ‌های ارزی طرفین معامله درزمان  انعقاد سوآپ، مبلغ فرضی قرارداد (notional principal) را طبق ارزهای مختلف با یکدیگر رد و بدل می‌کنند. بنابراین  در سوآپ طرفین معامله مجموعه‌ای از جریان‌های نقدی را معاوضه می‌کنند، درنتیجه ما با تاریخ‌های پرداخت یا تاریخ‌های تسویه پی درپی  سر‌وکار داریم. به دوره زمانی میان دو تاریخ تسویه، دوره تسویه  می‌گویند. به استثنای سوآپ‌های ارزی، در دیگر انواع سوآپ، مبالغی که در تاریخ‌های تسویه میان طرفین سوآپ ردوبدل می‌شود طبق ارز یکسان است.  درنتیجه ، طبیعی است که طرفین سوآپ، خالص مبالغ پرداختی را ردوبدل نمایند. در مورد سوآپ ارزی، مبالغ پرداختی در تاریخ‌های تسویه برحسب ارزهای مختلف می‌باشد، بنابراین  هر یک از طرفین سوآپ به شکل  جدا مبالغی را طبق ارز موردنظر پرداخت می‌نماید و تسویه خالص کاربردی ندارد. تسویه قراردادهای سوآپ اغلب به شکل نقدی است، تحویل فیزیکی دارایی پایه در مورد قراردادهای سوآپ کمتر است. قراردادهای سوآپ معمولا دارای یک تاریخ خاتمه مشخص می‌باشد. در تاریخ خاتمه آخرین پرداخت به وسیله طرفین سوآپ شکل می‌گیرد. تاریخ خاتمه را می‌توان همانند تاریخ انقضاء دردیگر انواع قراردادهای مشتقه در نظر گرفت. قراردادهای سوآپ در بازار خارج از بورس و طبق نیازهای  طرفین قرارداد معامله می‌شود. همانند دیگر قراردادهای مشتقه خارج بورسی، قراردادهای سوآپ نیز در معرض ریسک نکول قرار دارد. هر دفعه  که یکی از طرفین سوآپ نسبت به انجام تعهد خود نسبت به پرداخت مبلغی که بر عهده اوست به طرف مقابل کوتاهی کند، این ریسک به وجود می آید. درحقیقت می‌توان بیان کرد ، قراردادهایی همانند سوآپ در معرض ریسک اعتباری هستند.

 

جهت شرکت در تور آموزشی فارکس  و یادگیری استراتژی قوی فارکس کلیک کنید

 

 

خاتمه دادن به  موضوع سوآپ

همنجور که بیان شد سوآپ دارای یک تاریخ خاتمه یا تاریخ انقضای مشخص است. در بعضی موارد احتمال دارد یکی از طرفین سوآپ تمایل داشته باشد تا زودتر از تاریخ انقضاء از سواآپ خارج شود. این کار شبیه  آن است که شخص دارنده اوراق قرضه  بخواهد قبل از سررسید اوراق، آن را بفروشد و یا اینکه دارنده اختیار معامله بورسی و یا قرارداد آتی تصمیم بگیرید قبل از تاریخ انقضاء آن را بفروشد. خروج از سوآپ قبل از تاریخ انقضاء به روش های  مختلف امکان‌پذیر است. قرارداد سواپ طبق ارزش فعلی خالص جریان‌های نقدی آتی که طرفین باید در آینده ردوبدل کنند دارای ارزش بازاری مشخصی بوده که در طول عمر سوآپ قابل‌محاسبه است. به عنوان مثال، اگر ارزش بازاری سواپ برای یکی از طرفین معامله ۱۲۵ هزار دلار باشد، فرد می‌تواند با موافقت طرف مقابل و دریافت مبلغ مذکور از وی، به قرارداد پایان دهد. این شیوه  باعث می‌شود تا قرارداد سوآپ برای هر دو طرف پایان یابد . بنابراین ، خاتمه دادن به قرارداد سواپ به روش اخیر نیازبه رضایت طرف مقابل قرارداد است. در زمان عقد قرارداد سوآپ می‌توان همچین کاری را برای پایان دادن  زودتر از تاریخ سوآپ پیش‌بینی نمود. روش دیگری که برای پایان دادن زودتر از موعد قرارداد سوآپ کاربردی است ، ورود به یک قرارداد سواپ جدید با موقعیت معکوس است. به عنوان مثال، شرکتی را در نظر بگیرید که وارد یک قرارداد سوآپ شده و تعهد دارد  درازای دریافت مبالغی برحسب نرخ لایبور، مبالغ ثابتی را بر پایه نرخ بهره ۵ درصد به طرف مقابل قرارداد پرداخت نماید. بهره ثابت پرداختی به وسیله  شرکت در ۱۵ ژانویه هرسال انجام‌شده و مبالغ شناور در ۱۵ جولای دریافت می‌شود. پس بنابراین  سه سال تا تاریخ انقضای قرارداد باقیمانده است و شرکت  علاقه‌مند است که به قرارداد مورد نظر پایان بخشد.

در نتیجه فرد  می‌تواند وارد یک قرارداد سوآپ جدید با موقعیت معکوس شود. بدین صورت  که در یک قرارداد سو آپ سه‌ساله، بهره ثابت را دریافت و بهره شناور را پرداخت نماید. در قرارداد جدید، شرکت تعهد می کند که   به مدت سه سال و در تاریخ ۱۵ جولای هرسال نرخ بهره لایبورکه  عبارت است از میانگین نرخ بهره بین‌بانکی که بانک‌ها در کوتاه‌مدت به یکدیگر وام می‌دهند). را به طرف مقابل پرداخت‌نموده و در عوض در ۱۵ ژانویه، نرخ بهره ثابت موردتوافق را دریافت کند. نرخ بهره ثابت در قرارداد سوآپ جدید طبق شرایط روز بازار در تاریخ انعقاد سوآپ  مشخص ‌شده و احتمال دارد  با نرخ ۵ درصد تعیین‌شده در قرارداد قبلی متفاوت باشد.  در نتیجه ، مبالغ دریافتی و پرداختی برحسب نرخ لایبور با یکدیگر خنثی‌شده و شرکت  باید مبالغ ثابت مشخصی را برحسب مابه‌التفاوت دو نرخ بهره ثابت مشخص شده در دو قرارداد دریافت یا پرداخت نماید. در نتیجه ، ریسک شرکت در برابر نوسانات نرخ بهره لایبور  کامل از بین می‌رود اما ریسک نکول طرف مقابل  پابرجاست چون هر دو قرارداد سوآپ همچنان  به قوت خود باقی هستند. روش سوم پایان  دادن به قرارداد سوآپ این است که به طرف سومی بفروشیم.  موقعیتی را در تصور کنید  که یک شرکت دارای یک قرارداد سو آپ به ارزش ۷۵ هزار دلار است. این شرکت می‌تواند در صورت جلب نظر و موافقت طرف مقابل قرارداد، شخص ثالثی را پیدا نماید و تعهد خود را به قیمت ۷۵ هزار دلار به فرد  واگذار نماید. رویکرد اخیر، زیاد  رایج نیست.شیوه  دیگری که برای خروج زودتر از موعد از قرارداد سوآپ وجود دارد استفاده از اختیار معامله بر روی سوآپ  است. اختیار معامله بر روی سوآپ نوعی اختیار معامله است که دارایی پایه آن‌یک قرارداد سواپ است. دارنده اختیار معامله بر روی سواپ نسبت به ورود به سوآپ موضوع قرارداد مخیر است و می‌تواند از طریق این ابزار، اختیار ورود به یک قرارداد سوآپ معکوس را برای خود حفظ نماید.

 

این مطلب را حتما بخوانید:  اسپرد در فارکس چیست؟