051-38769143
kamaan.club.co@gmail.com
ساعت کاری: 9 الی 20

​کالج کــــــــــــمان

بورس چیست؟تاریخچه شکل گیری آن

تاریخچه بورس

اندیشه ی ایجاد بورس موقعی صورت گرفت که تعدادی  از بازرگانان اروپایی از فعالیت های تجاری خود ضرر دیدند، به همین علت به فکر راهکاری افتادند تا توسط  آن بتوانند جلوی این ضرر را بگیرند و یا آن را به حداقل برسانند.

وهمین موضوع باعث شد که بسیاری از بازرگانان عده ای را در فعالیت های خود شریک کنند تا با این طریق سود و زیان احتمالی را با آنها تقسیم کنند. این تجربه موفقیت آمیز بود به این علت که هر تاجری تلاش میکرد تا فعالیت های تجاری خود را به این طریق ادامه دهد؛ مخصوصا که این راه برای افرادی که فعالیت های بزرگ اقتصادی انجام می دادند بسیار مطلوب تر بود

کم کم این تجربه قانونمند شد و موجب گرد اوری شرکت های سهامی شد اولین تجربه مربوط به تشکیل یک شرکت سهامی در کشور روسیه است که در سال ۱۳۵۳ میلادی کالاهایی را بدون  آن که آفریقا را دور بزند، از شمال اروپا به شرق آسیا و چین ببرد برای انجام این کار تعدادی  از تجار سرمایه ی مورد نظر را تأمین کردند و هر شخص به میزان سرمایه ی خود در سود و زیان شرکت شریک شد و این کار با موفقیت انجام شد

باگذر زمان وگسترش مبادلات در اروپا به سرمایه های بالاترو شرکای بیشتری نیاز شد. برای این کار نیاز به مراکزی شد تا بتوان بین سرمایه گذاران و سرمایه پذیران رابطه برقرار ایجاد کند چنین مراکزی درآینده بورس نام گرفتند. اولین بورس دنیا در قرن هفدهم میلادی در شهر آمستردام هلند شکل گرفت و امروز تعدادبالای ازکشورهای جهان دارای بازار بورس هستندو در ایران نیز در سال ۱۳۴۵ قانون تشکیل بورس به تصویب رسید و از ۱۵ بهمن ماه سال ۱۳۴۶ آکار خود را شروع کرد

بورس واژه  فرانسوی است  در زبان فرانسه  به معنای کیف پول می‌باشد. زمان پیدایش واژه بورس هم به قرن پانزدهم میلادی برمی‌گردد. در آن موقع ، بازرگانان و کسبه‌ شهری به نام بورُوژ (Bruges) در شمال غربی بلژیک، در میدانی به نام تِربورس (TerBeurze) دربرابر خانه‌ بزرگ ‌زاده‌ای به نام «واندِر بورس» جمع می‌شدند و به خریدوفروش کالاهای خود بر اساس حراج می‌پرداختند. از آن  به بعد مکان‌هایی که مردم در آنجا به حراج کالا می پرداختندوکم کم توسعه‌یافته‌تر و مسقف به خود گرفت، بورس می‌گفتند.

تاریخه بورس در ایران

تأسیس بورس در ایران، به سال ۱۳۱۵هجری‌شمسی برمی‌گردد. در این سال، فردی بلژیکی به نام ران لوترفِلدمطالعات بسیاری درمورد‌ تأسیس بورس در ایران، اساسنامه‌ داخلی بورس را تهیه و به مسئولان ایرانی ارائه کرد، ولی با توجه به شرایط آن موقع و وقوع جنگ جهانی دوم، عملاً موضوع بررسی و تأسیس بورس در ایران بیشتر از ۲۵سال به تعویق افتاد.

در سال ۱۳۴۱، کمیسیونی در وزارت بازرگانی و با حضور نمایندگان وزارت دارایی، وزارت بازرگانی و بانک توسعه‌ صنعتی و معدنی ایران تشکیل و موافقت‌‌نامه‌ اولیه تأسیس بورس سهام در این کمیسیون، تصویب شد درپایان  سال  ۴۱، هیئتی از بورس بروکسل به سرپرستی دبیر کل این بورس برای مشارکت در راه‌اندازی بورس ایران، به کشورمان دعوت شدند و در نهایت بعداز چهار سال، در سال ۱۳۴۵ قانون تشکیل بورس اوراق بهادار در مجلس تصویب و برای اجرا از سوی وزارت اقتصاد به بانک مرکزی ابلاغ شد. ونزدیک یک سال بعد از ابلاغ قانون تشکیل بورس اوراق بهادار، درتاریخ پانزدهم بهمن‌ماه سال ۱۳۴۶، بورس اوراق بهادار تهران با انجام چند معامله بر روی سهام بانک توسعه‌‌‌‌‌‌‍ صنعتی و معدنی که بزرگ‌ترین مجتمع واحدهای تولیدی و اقتصادی در آن تاریخ به شمار می‌رفت، به‌طور رسمـی فعالیت خود راشروع کرد.

 

بورس چیست؟

برای آشناشدن  و درک این موضوع که بورس چیست و مفهوم بیشتر بهتر است از “بازار” و تعریف آن شروع کنیم. در یک تعریف ساده، می توان گفت که:

✓بازار مکانی است که در آن خرید و فروش انجام می شود.

✓به بیان دیگر هرگاه موقعیتی  ایجادشد که بین خریدار و فروشنده رابطه برقرار شود و معامله ای صورت گیرد بازار تشکیل می شود

✓ این موقعیت می تواند مکان خاصی یا شبکه ای ارتباطی مثل اینترنت باشد.

✓ در بازارها کلا دو نوع دارایی، دارایی های واقعی و دارایی های مالی، مورد معامله قرار می گیرند.

◯ دارایی های واقعی  دارایی های فیزیکی هستند (مثل زمین، ساختمان و انواع کالا مانند ماشین، لوازم خانگی و….)

◯ دارایی های مالی و دارایی های کاغذی به شکل اسنادی هستند، مثل سهام و اوراق مشارکت.

 

جهت یادگیری دوره مقدماتی  رایگان بورس در موسسه کمان اینجا را کلیک کنید…

 

بورس بازاری است که در آن دارایی های متفاوتی معامله می شود

بازارها به سه دسته ی کلی زیر طبقه بندی میشوند.

۱- بورس کالا

بازاری که در آن خرید و فروش کالاهای مشخصی انجام می شودو به صورت منظم ودائم  فعال می باشدرا بورس کالا می گویند در بورس کالا معمول مواد خام و مواد اولیه معامله  می شود هر بورس کالایی را با نام همان کالایی که مورد معامله قرار می گیرد نامگذاری مینمایند. مثل بورس نفت و بورس گندم.

۲- بورس ارز

در بورس ارز، همان طور که از نام آن مشخص است، کار خرید و فروش پول های خارجی انجام می گیرد. این بورس در کشور ما فعال نیست اما در کشورهای پیشرفته فعالیت چشمگیری دارد.

۳- بورس اوراق بهادار

در بورس اوراق بهادار دارایی های مالی از قبیل سهام، اوراق مشارکت و… معامله می شود. در ایران، به بازار خرید و فروش اوراق بهادار که به صورت رسمی و دائمی در مکان مشخص انجام می شود “بورس اوراق بهادار” می گویند ولی ما در این نوشته برای اختصار آن را بورس یا بورس اوراق بهادار می گوییم

فعالیت بورس اوراق بهادر چیست؟

وظیفه اصلی بورس اوراق بهادار فراهم کردن زمینه ای است که دو گروه از مردم، به طور قانونی، در یک فعالیت اقتصادی شریک وجدا از تأمین نیازهای یکدیگر، از منفعت و سود این فعالیت بهره ببرند

این دو گروه سرمایه گذاران و سرمایه پذیران هستند.افرادجامعه را می توان به دو گروه تقسیم کرد؛ گروه اول کسانی که پول، سرمایه و یا پس انداز دارند اما توانایی کار کردن باآن را ندارند و گروه دوم کسانی که توانایی انجام فعالیت های اقتصادی دارند اما سرمایه و پول کافی ندارند.

واین سوال که بورس چیست باید بگوییم این دو گروه جدا از آن که یکدیگر را نمی شناسند و تعدادشان  کم نیست دارای ویژگی های مختلفی هستند.

به طور مثال تمام سرمایه گذاران به یک اندازه پس انداز ندارند. بعضی ازآنان  دارای مبالغ کم و بعضی صاحب مبالغ بالاتری می باشند و سلیقه ی این افراد هم برای سرمایه گذاری متفاوت است، مثلا تعدادی ازآنان تمایل به سود کم در کوتاه مدت دارند و تعدادی دیگر به دنبال سود بالاتراما در درازمدت اند و دیگرموارد

یکی ازوظایف مهم این بازار همین است که با ساختن مکان مناسب و قانونمند زمینه ای ایجادکند تا ازراه آن کلیه خواسته های قانونی طرفین با حفظ حقوق آنها میسر شود.

بورس یک مسئله مهم دیگر را نیز حل کرده است، می‌توان ادعا کرد حل این مشکل موجب گسترش سرمایه گذاری در بورس وهمچنین توسعه یافتگی و رشد سریع تر کشورهای جهان شده است. آن مسئله این است که اگراشخاص مختلفی که با سرمایه های متفاوت وارد بورس شده و در فعالیت های اقتصادی بزرگ شریک می‌شوند، بخواهند، در هر تایمی که تصمیم بگیرند، سهم و سرمایه‌ی خود را به قیمت مناسب بفروشند، باید چه کار کنند؟

به طورمثال اگر شخصی۱۰۰ سهم از ۱۲۵ میلیون سهم یک کارخانه‌ی سیمان را دارا باشد و تصمیم بگیرد این سهم راهمین امروز بفروشد چطورمی‌تواند قیمت سهام خود را تعیین کند؟ چطور می‌تواند قیمت کارخانه را ارزیابی کند ؟تا بر اساس آن قیمت سهم خود را مشخص کند؟ چه قدر زمان، چه تعداد افراد و چقدر هزینه برای این کارنیازاست؟

بورس این مسئله را حل کرده و روندی را طراحی کرده است که هر فرد با هر میزان سهم، در هرروز تصمیم به فروش سهامش بگیرد بتواند از قیمت سهام خود اطلاع پیدا کند و یا حتی اگر تصمیم به فروش نداشته باشد قیمت روز سهام خود را بداند. همین طورشاخص بورس نماینده برآیند سهم های بورس است. جدااز کسب سود، یکی ازامتیازای سرمایه گذاری در بورس این است که با مبالغ سرمایه کوچک هم می‌توانیم وارد بازار شویم و به همین دلیل است که برای شروع و بدست آوردن  تجربه نگرانی زیادی بابت از دست دادن سرمایه‌مان نخواهیم داشت.

مزایایی که بورس ذدرکنار خود دارد تنها متوجه فرد سرمایه‌گذار نیست؛ بلکه می‌تواند به وضعیت اقتصادی عموم جامعه هم کمک کند زیرا شرایط سرمایه گذاری با سرمایه‌های اندک را برای افرادفراهم می‌کند و اینکه کنترل نقدینگی در جامعه باعث می‌شود که توزیع ثروت از روندی عادلانه‌تر برخوردارباشد. اگر مردم با سرمایه‌های نه خیلی بزرگ به بازار بورس بیایند و در آن سرمایه گذاری انجام دهند، ضمن آن که می‌توانند جلو رکود پول خود را بگیرند به رشد صنعت و فعالیت شرکت‌های متفاوت هم کمک خواهند کرد.َ